1. Czym jest wiązanie betonu?
Wiązanie betonu to początkowy etap po wylaniu mieszanki, w którym beton traci plastyczność i zaczyna twardnieć. Sezonowanie betonu to etap późniejszy.
- Czas trwania: zwykle od kilku do kilkunastu godzin po wbudowaniu, w zależności od rodzaju cementu, temperatury i wilgotności otoczenia.
- Cel: uformowanie elementu i nadanie mu stabilności, aby zachował swój kształt.
- Proces chemiczny: intensywna faza hydratacji cementu, w której zaczynają powstawać produkty wiążące kruszywo w jednolitą strukturę.
- Ograniczenia: w tym okresie beton jest wrażliwy na wstrząsy, zbyt wczesne obciążenia czy utratę wilgoci.
2. Czym jest sezonowanie betonu?
Sezonowanie betonu to etap pielęgnacji, który zaczyna się po zakończeniu fazy wiązania i trwa aż do osiągnięcia przez beton docelowych parametrów wytrzymałości, szczelności i stabilności wymiarowej.
- Czas trwania: najczęściej od 7 do 28 dni dla konstrukcji standardowych; w przypadku grubszych elementów lub cementów o wolniejszym przyroście wytrzymałości – dłużej.
- Cel: zapewnienie optymalnych warunków dojrzewania, aby proces hydratacji cementu przebiegał w kontrolowany sposób i materiał uzyskał pełne właściwości mechaniczne oraz odporność na czynniki środowiskowe.
- Działania w trakcie sezonowania:
- utrzymanie wilgotności (np. zraszanie, przykrywanie matami),
- ochrona przed skrajnymi temperaturami, wiatrem i nasłonecznieniem,
- ograniczenie gwałtownych różnic temperatury w elemencie.
3. Mur z bloczków betonowych na zaprawie cementowej – ten sam problem
Podobne zjawisko dotyczy murów z bloczków betonowych murowanych na zaprawie cementowej. Choć bloczki są materiałem prefabrykowanym o określonej wytrzymałości, to spoiny cementowe również muszą przejść swój proces wiązania i sezonowania.
Co więcej, w praktyce wbudowane bloczki często pochodzą z różnych partii produkcyjnych, mają różny wiek i inną zawartość wilgoci. Powoduje to, że każdy z nich w niewielkim stopniu „pracuje” inaczej – kurczy się i oddaje wilgoć w swoim tempie. Ponieważ wszystkie są już połączone wspólną zaprawą, w murze pojawiają się naprężenia wewnętrzne, które bardzo często skutkują drobnymi rysami lub pęknięciami.
Jeśli w takim momencie zbyt wcześnie zostanie nałożony materiał izolacyjny cienkowarstwowy, np. Dysperbit, który nie ma zdolności do mostkowania rys, to wraz z pęknięciem podłoża pęknie również warstwa izolacyjna. W efekcie ochrona przeciwwilgociowa traci ciągłość i przestaje spełniać swoją funkcję.
To pokazuje, że sezonowanie ma głęboki sens – mur, podobnie jak konstrukcja żelbetowa, musi się „wyszumieć”, czyli ustabilizować pod względem wymiarowym i wilgotnościowym. Jeżeli z przyczyn technologicznych trzeba aplikować izolację wcześniej, warto użyć takiej, która posiada zdolność mostkowania rys i jest odporna na niewielkie ruchy podłoża.
4. Dlaczego sezonowanie jest kluczowe przed hydroizolacją
Hydroizolacja wymaga podłoża, które jest:
- Stabilne – nie będzie się odkształcać ani kurczyć.
- Nośne – wytrzyma obciążenia eksploatacyjne.
- Odpowiednio suche – aby warstwa izolacyjna miała przyczepność i nie powstawały pęcherze czy odspojenia.
Zbyt wczesne wykonanie hydroizolacji to ryzyko:
- odspajania się powłoki,
- powstawania pęknięć,
- skrócenia trwałości całego systemu ochrony przeciwwilgociowej.
5. Praktyczne orientacyjne czasy
- Beton w elementach masywnych: minimum 28 dni przy +20°C i wysokiej wilgotności względnej (zgodnie z PN-EN 13670:2011).
- Mur z bloczków betonowych na zaprawie cementowej: w warunkach letnich bez dodatkowych obciążeń wilgotnościowych – co najmniej 7–14 dni przed izolacją; w warunkach chłodniejszych – nawet 3–4 tygodnie.
- W przypadku specjalistycznych materiałów dopuszczających aplikację na „zielony” beton lub świeżą zaprawę należy ściśle stosować się do wytycznych producenta.
6. Wnioski
- Wiązanie i sezonowanie to dwa różne etapy – pierwszy dotyczy szybkiej utraty plastyczności, drugi długotrwałego dojrzewania materiału.
- Zarówno beton monolityczny, jak i mury z bloczków na zaprawie cementowej, wymagają pełnego sezonowania przed aplikacją hydroizolacji.
- Skrócenie tego procesu grozi utratą szczelności i koniecznością kosztownych napraw.
- Jeśli izolację trzeba wykonać wcześniej, należy zastosować materiały zdolne do mostkowania rys i odporne na niewielkie ruchy podłoża.
Mateusz Furs
Manager ds. Iniekcji | Prezes Zarządu
