Klasy obciążenia wodą

Prawidłowy dobór izolacji fundamentów nie zaczyna się od wyboru materiału, lecz od określenia warunków wodnych, w jakich będzie pracowała konstrukcja. W praktyce oznacza to przypisanie budynku do odpowiedniej klasy obciążenia wilgocią lub wodą.

Choć klasy te są opisane w normach i literaturze technicznej, ich treść bywa trudna do przełożenia na realne sytuacje spotykane na budowach. Dlatego na portalu Izoleo powstało narzędzie, które – na podstawie kilku prostych pytań – pozwala samodzielnie określić właściwą klasę obciążenia. Jest to obecnie jedyna taka aplikacja w Polsce, oparta na logicznym przełożeniu zapisów normowych na język praktyki.

Zanim jednak skorzystasz z naszej aplikacji, warto zrozumieć, co tak naprawdę oznaczają poszczególne klasy i czym się od siebie różnią.

Poznaj swoją klasę obciążenia wodą fundamentów

Fundament, a woda- podstawowe różnice

Każdy budynek posadowiony w gruncie ma kontakt z wodą. Różnica polega na tym:

  • czy jest to jedynie wilgoć zawarta w gruncie,
  • czy woda okresowo zalega przy ścianie,
  • czy też woda napiera na konstrukcję i znajduje się powyżej izolacji poziomej.
  • w normie jest również mowa o wodzie powodziowej.

To właśnie ten element – położenie wody względem najniższej izolacji poziomej– ma decydujące znaczenie przy określaniu klasy obciążenia.

W1.1-E – wilgoć gruntowa w gruncie przepuszczalnym

Jest to najłagodniejsza sytuacja pracy izolacji fundamentów. Występuje wtedy, gdy:

  • grunt dobrze przepuszcza wodę (np. grube piaski, żwir),
  • woda opadowa szybko wsiąka w głąb gruntu poniżej poziomu posadowienia
  • poziom wody gruntowej utrzymuje się co najmniej 50 cm poniżej izolacji poziomej lub dolnej krawędzi izolacji pionowej.

W praktyce oznacza to, że fundament nie jest obciążony wodą, a jedynie styka się z wilgotnym gruntem.

RYS. 1. Klasa W1.1-E – obciążenie ścian i płyty fundamentowej wilgocią
i wodą bezciśnieniową.

1. Grunt dobrze przepuszczalny.
2. Poziom terenu.
3. Obliczeniowy poziom wody gruntowej/
Obliczeniowy poziom wody powodziowej.
RYS. 1. Klasa W1.1-E – obciążenie ścian i płyty fundamentowej wilgocią
i wodą bezciśnieniową.
1. Grunt dobrze przepuszczalny
2. Poziom terenu
3. Obliczeniowy poziom wody gruntowej/
Obliczeniowy poziom wody powodziowej

Co może zaskakiwać wiele osób:

  • Nawet budynek z piwnicą może znaleźć się w klasie W1.1-E, jeżeli poziom wody gruntowej znajduje się trwale poniżej płyty lub posadzki piwnicy.
  • O samej klasie obciążenia nie decyduje więc obecność piwnicy – decyduje poziom wody względem izolacji poziomej fundamentu.
Poznaj swoją klasę obciążenia wodą fundamentów

W1.2-E – wilgoć gruntowa w gruncie słabo przepuszczalnym, z drenażem

Ten wariant dotyczy gruntów, które słabo przepuszczają wodę, takich jak gliny, iły czy drobne piaski. W takich warunkach woda opadowa wsiąka wolniej przez co może czasowo zalegać przy ścianach fundamentowych.

Kluczowym elementem jest tutaj sprawny drenaż, który:

  • odbiera wodę opadową
  • zapobiega jej długotrwałemu zaleganiu przy ścianie.

Warunek podstawowy pozostaje jednak niezmienny: poziom wody gruntowej musi znajdować się co najmniej 50 cm poniżej izolacji fundamentów.
W klasach W1 drenaż ma znaczenie – może decydować o tym, czy obciążenie pozostaje na poziomie wilgoci, czy przechodzi w wyższą klasę.

RYS. 3. Klasa W1.2-E – obciążenie ścian i płyty fundamentowej
wodą bezciśnieniową.

1. Grunt słabo przepuszczalny.
2. Drenaż.
3. Poziom terenu.
4. Obliczeniowy poziom wody gruntowej/
Obliczeniowy poziom wody powodziowej.
RYS. 3. Klasa W1.2-E – obciążenie ścian i płyty fundamentowej
wodą bezciśnieniową.

1. Grunt słabo przepuszczalny.
2. Drenaż.
3. Poziom terenu.
4. Obliczeniowy poziom wody gruntowej/
Obliczeniowy poziom wody powodziowej.




Przejście z klasy W1 do W2 oznacza zasadniczą zmianę warunków pracy izolacji. Nie mamy już do czynienia z wilgocią, lecz z wodą wywierającą ciśnienie.

  • W tym miejscu warto jasno podkreślić:
  • W klasach W2 obecność drenażu przestaje mieć znaczenie decydujące.

Jeżeli woda znajduje się na poziomie izolacji poziomej lub powyżej niej, nie da się jej „usunąć” drenażem w sposób, który ochroni konstrukcję.

W2.1-E – woda napierająca do 3 metrów

Ta klasa obejmuje sytuacje, w których:

  • woda gruntowa, opadowa lub powodziowa
  • znajduje się maksymalnie do 3 m powyżej najniższej izolacji poziomej (na ławie lub na płycie fundamentowej)

Może to być obciążenie okresowe (np. po intensywnych opadach) lub stałe. Niezależnie od przyczyny, izolacja musi być odporna na parcie wody.
Rodzaj gruntu czy obecność drenażu nie zmienia faktu, że woda oddziałuje bezpośrednio na fundament.

RYS. 5. Klasa W2.1-E przypadek 1 – umiarkowane obciążenie wodą – czasowe obciążenie zalegającą wodą opadową 

1. Grunt słabo przepuszczalny
2. Poziom terenu
3. Obliczeniowy poziom wody gruntowej/
Obliczeniowy poziom wody powodziowej.
Klasa-W2.1-E-przypadek-1-–-umiarkowane-obciazenie-woda-–-czasowe-obciazenie-zalegajaca-woda-opadowa-szkic
RYS. 5. Klasa W2.1-E przypadek 1 – umiarkowane obciążenie wodą – czasowe obciążenie zalegającą wodą opadową 

1. Grunt słabo przepuszczalny
2. Poziom terenu
3. Obliczeniowy poziom wody gruntowej/
Obliczeniowy poziom wody powodziowej.
Poznaj swoją klasę obciążenia wodą fundamentów

W2.2-E – woda napierająca powyżej 3 metrów

Jest to najbardziej wymagająca klasa obciążenia. Dotyczy sytuacji, w których:

  • poziom wody gruntowej lub powodziowej
  • znajduje się 3 m lub więcej powyżej izolacji poziomej.

W takich warunkach izolacja fundamentów musi pracować jak szczelna bariera przeciw wodzie, a wszelkie błędy projektowe lub wykonawcze niemal zawsze prowadzą do przecieków.
Nawet dla budynku zagłębionego 2,5 m oraz wody powodziowej 0,6 m najniższa izolacja pozioma znajdzie się na głębokości 3,1 m poniżej poziomu wody powodziowej. Klasę tę zdecydowanie zaleca się projektować na terenach objętych ryzykiem powodzi.

RYS. 11. Klasa W2.2-E przypadek 1 – intensywne obciążenie wodą – obciążenie zalegającą wodą opadową
RYS. 11. Klasa W2.2-E przypadek 1 – intensywne obciążenie wodą – obciążenie zalegającą wodą opadową
1, Grunt słabo przepuszczalny
2. Poziom terenu
3. Obliczeniowy poziom wody gruntowej/
Obliczeniowy poziom wody powodziowej.
RYS. 11. Klasa W2.2-E przypadek 1 – intensywne obciążenie wodą – obciążenie zalegającą wodą opadową
1, Grunt słabo przepuszczalny
2. Poziom terenu
3. Obliczeniowy poziom wody gruntowej/
Obliczeniowy poziom wody powodziowej.

Klasa W3-E – obciążenie wodą nienapierającą na stropach w gruncie

Klasa W3-E dotyczy szczególnego przypadku, jakim są stropy i stropodachy znajdujące się w gruncie, a więc elementy poziome, nad którymi znajduje się warstwa ziemi, lecz które nie są obciążone wodą napierającą. Mówimy tu o sytuacji, w której woda opadowa spływa po konstrukcji lub warstwach nad nią, ale nie tworzy stałego lub czasowego spiętrzenia wywierającego ciśnienie na izolację.

Aby można było przyjąć klasę W3-E, muszą być spełnione jednocześnie następujące warunki:

  • najniższy punkt konstrukcji znajduje się co najmniej 30 cm powyżej obliczeniowego poziomu wody gruntowej lub wody powodziowej,
  • maksymalne spiętrzenie wody spływającej po stropie nie przekracza 10 cm,
  • woda opadowa jest skutecznie odprowadzana dzięki warstwom wodoprzepuszczalnym, drenażowym i/lub odpowiedniemu spadkowi konstrukcji.

W praktyce oznacza to, że izolacja pracuje tu w warunkach zawilgocenia i okresowego kontaktu z wodą, ale bez parcia hydrostatycznego. Jest to sytuacja typowa np. dla stropów nad garażami podziemnymi lub częściowo zagłębionych kondygnacji, o ile zapewniono skuteczne odprowadzenie wody.

RYS. 13. Klasa W3-E – obciążenie wodą bezciśnieniową na stropodachach w gruncie
1. Poziom terenu
2. Obliczeniowy poziom wody gruntowej/
Obliczeniowy poziom wody powodziowej.

RYS. 13. Klasa W3-E – obciążenie wodą bezciśnieniową na stropodachach w gruncie
1. Poziom terenu
2. Obliczeniowy poziom wody gruntowej/
Obliczeniowy poziom wody powodziowej.

Należy jednak wyraźnie podkreślić, że klasa W3-E jest bardzo wrażliwa na błędy projektowe i wykonawcze. Brak spadków, niedrożne warstwy drenażowe, niewłaściwie dobrane materiały filtracyjne lub lokalne zagłębienia mogą prowadzić do powstawania zastoin wody. W takiej sytuacji woda zaczyna wywierać ciśnienie na izolację, a warunki pracy konstrukcji przestają odpowiadać klasie W3-E.

Jeżeli nie można zagwarantować skutecznego i trwałego odprowadzenia wody, albo istnieje ryzyko okresowego spiętrzenia powyżej dopuszczalnych wartości, należy traktować taki przypadek jak obciążenie wodą napierającą, czyli przyjąć klasę W2.2-E. Takie podejście, choć bardziej wymagające materiałowo i wykonawczo, jest bezpieczniejsze i lepiej zabezpiecza konstrukcję w długim okresie użytkowania.

Poznaj swoją klasę obciążenia wodą fundamentów

W4-E – strefa cokołowa i woda rozbryzgowa

Klasa W4-E dotyczy strefy:

  • około 10 cm poniżej,
  • oraz 40 cm powyżej poziomu terenu.

Oddziałują tu:

  • woda rozbryzgowa,
  • woda z topniejącego śniegu,
  • kapilarne podciąganie wilgoci

Na portalu Izoleo przyjmujemy czytelne rozróżnienie:

  • poniżej poziomu gruntu → klasy W1 i W2,
  • powyżej poziomu gruntu → cokół, czyli W4.

Dobierz rozwiązanie dopasowane do swojej sytuacji

Odpowiedz na kilka prostych pytań i sprawdź, z jakim obciążeniem wilgocią lub wodą musi poradzić sobie Twoja izolacja.

Kilka wniosków, które warto zapamiętać

  • O klasie obciążenia nie decyduje sam fakt posiadania piwnicy, lecz poziom wody względem fundamentu.
  • Drenaż ma znaczenie przy wilgoci gruntowej (W1), ale nie chroni przed wodą napierającą (W2).
  • Nawet jeżeli norma dopuszcza niższą klasę, zastosowanie rozwiązania o klasie wyższej, szczególnie w przypadku piwnic, może być rozsądną inwestycją w bezpieczeństwo i spokojną przyszłość użytkowania budynku.
  • Budynki stawiane na dole zboczy również warto zabezpieczyć w wyższej klasie obciążenia wodą niż wynikałoby z analizy treści norm.
  • Ściany częściowego podpiwniczenia, do których zewnętrznych powierzchni po zakończeniu budowy nie będzie dostępu zdecydowanie warto zaizolować w wyższej klasie jako działanie przewidujące trudniejsze warunki w przyszłości.

Materiał i klasa to nie wszystko

Należy podkreślić jedną, często pomijaną kwestię:
nawet prawidłowo określona klasa obciążenia i dobrze dobrany materiał nie zadziałają, jeżeli izolacja zostanie źle wykonana.

Do najczęstszych błędów należą:

  • pozostawienie niezaizolowanych fragmentów konstrukcji,
  • brak ciągłości pomiędzy izolacją poziomą i pionową,
  • nieuszczelnione przejścia instalacyjne,
  • brak faset w narożach.

Przykładowo:
jeżeli dana klasa obciążenia dopuszcza zastosowanie emulsji asfaltowej, ale materiał ten nie umożliwia wykonania fasety, to należy użyć innego materiału uzupełniającego, a nie udawać, że „w tej klasie to wystarczy”.

Hydroizolacja przyziemia budynków

Izolacja fundamentów to system naczyń połączonych. Zaniedbanie jednego elementu może sprawić, że cała wcześniejsza analiza i praca projektowa stracą sens.
A nie po to poświęca się czas na dobór klasy i materiałów, aby na końcu zawieść – często samego siebie.

Warunki jakie musi spełnić materiał izolacyjny, aby wykonana hydroizolacja była skuteczna:

Spełnienie tylko części z nich sprawia, że całość inwestycji będzie stratą sił i środków. Izolacje są albo szczelne, albo nieszczelne – nie ma stanów pośrednich. Czy budując dom i wykonując jego izolację planujemy, że będzie tylko częściowo dobrze?